«Actuel»: Το περιοδικό που αφηγήθηκε την εποχή του

• ΣΚΛΗΡΟ ΡΕΠΟΡΤΑΖ ΚΑΙ ΦΑΝΤΕΖΙ ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ, Η ΣΥΝΤΑΓΗ ΤΗΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ

Ενας τόμος με τις μεταμορφώσεις του πρωτοπόρου εντύπου που άλλαξε τη δημοσιογραφία, από το 1968 έως το κλείσιμό του το 1995

Αν υπάρχει ένα κοινό σημείο αναφοράς για όλο τον lifestyle τύπο στη χώρα μας, αυτό είναι το «Actuel». Το δικό του παράδειγμα ακολούθησαν οι ημεδαποί προπάτορες του είδους. Από εκεί ξεκίνησε η νέα εποχή των εντύπων, που εγκαινίασε εν Ελλάδι το «Κλικ».

Ο τόμος «Actuel, Les belles histoires» που μόλις κυκλοφόρησε στη Γαλλία. Από τις σελίδες του «Actuel», που είδε το φως της ημέρας ως μουσικό περιοδικό εκεί γύρω στο Μάη του '68, υπό τη διεύθυνση του Ελληνα Γιάννη «Karakos le Grec» Γεωργακαράκου. Δεν συγκίνησε τις μάζες, αλλά ο τίτλος του άρεσε στον ατίθασο νέο Ζαν Φρανσουά Μπιζό και στην παρέα του που οσμίζονταν την καινούρια εποχή και αναζητούσαν πλατφόρμα έκφρασης. Ο Γεωργακαράκος πούλησε το «Actuel» στον Μπιζό για ένα γαλλικό φράγκο και τον Οκτώβριο του 1970 ένα επαναστατικό περιοδικό γεννήθηκε.

Επαναστατικό για την ηπειρωτική Ευρώπη αν θέλω να είμαι πιο ακριβής, μιας και είχαν προηγηθεί στις ΗΠΑ το «Rolling Stone» και στη Βρετανία το «ΟΖ». Στα χνάρια τους βάδισε το «Actuel», ρίχνοντας το βάρος στη φρικοκουλτούρα της εποχής. Η προσπάθεια ωστόσο δεν περπάτησε και το 1975 το περιοδικό έκλεισε. Κατέβασε τα ρολά για να τα ανεβάσει ξανά το 1979, ως περιοδικό σκληρού και φαντεζί ρεπορτάζ παρέα με εντυπωσιακές φωτογραφίες. Η συνταγή δούλεψε, η δεκαετία του '80 (παρέα με το «Face») τού ανήκε ολοκληρωτικά. Στη διαδρομή φυσικά μπήκαν στη μέση τα λεφτά και η χλιδή και το ωραίο ταξίδι μεταμορφώθηκε σε αναιδή θρίαμβο. Το 1995 ήρθε το οριστικό τέλος...

Ολα αυτά μπορείτε να τα δείτε αναλυτικά στον τόμο «Actuel, Les belles histoires», που μόλις κυκλοφόρησε στη Γαλλία από τις Editions de la Martiniere. Οσο για τα δικά μας, δίνω λοιπόν το λόγο για εξηγήσεις και διευκρινίσεις στο διευθυντή σήμερα της «Athens Voice» και αρχισυντάκτη στην πρώτη περίοδο του «Κλικ» Φώτη Γεωργελέ:

«Το "Actuel" ήταν η αιτία που αγάπησα τα περιοδικά. Διάβαζα "Λιμπέ", "Actuel", άκουγα τη "Φωνή της Σαύρας" στο ραδιόφωνο. Μάθαινα τη γλώσσα και έπαιρνα μαθήματα: πώς μπορείς να επιβιώσεις στον "καινούριο, λαμπερό κόσμο"; Δεν ήταν παράξενο που και τα τρία τα έβγαζαν πρώην επιζώντες του Μάη του '68. Είχαν διανύσει την πορεία μια δεκαετία πριν από μας και μπορούσαν να γίνουν παράδειγμα. Το φανζίν της δεκαετίας του '70 είχε γίνει το περιοδικό των "branches", των "προχωρημένων" της δεκαετίας του '80. Ροκ, ναρκωτικά, οικολογία, τεχνολογία, περιθώριο, νύχτα, διαφήμιση, κλάμπινγκ, media, η κοινωνία του θεάματος. Η θλίψη των σέβεντις είχε τελειώσει, οι πολιτικές ουτοπίες είχαν όλες γυρίσει άσχημα, τα ναρκωτικά είχαν γίνει σκληρά, μια καινούρια αστική κουλτούρα χωρίς ψευδαισθήσεις ερχόταν. Πώς μπορείς από underground να γίνεις mainstream διατηρώντας τον εαυτό σου; Φτιάχνοντας ένα περιοδικό για μεγάλο κοινό, για να διηγηθείς την εποχή σου. Το "Actuel" το έκανε, μπορούσαμε και 'μεις. Οι μισοί που βρέθηκαν στη συντακτική ομάδα του πρώτου "Κλικ", είχαν περάσει τα φοιτητικά τους χρόνια διαβάζοντας "Actuel". Μεγάλα ρεπορτάζ, προσωπική γλώσσα, η πολιτική γραμμένη με ροκ όρους και η μουσική να αντιμετωπίζεται ως πολιτική δράση. Μαζί με το "Actuel", το "Face" και άλλα περιοδικά της Ευρώπης, κοινή δράση μετά τα γεγονότα της Τιεν Αν Μεν, ο ραδιοφωνικός σταθμός στα διεθνή ύδατα να μεταδίδει αντικαθεστωτικά μηνύματα. Οι αρχισυντάκτες του "Actuel" στην Ελλάδα να ανακαλύπτουν την αθηναϊκή νύχτα, την ενέργεια του καλοκαιρινού Αιγαίου.

»Συνεντεύξεις στους πολιτικούς με ερωτήσεις κοινωνικές, για την ομοφυλοφιλία, το ρατσισμό. Ερευνα στο Γενικό Χημείο του κράτους για να αποδείξουμε ότι τα ναρκωτικά είναι κομμένα με δηλητήρια. Αρθρα για το AIDS, τότε πιστεύαμε ότι μέχρι το 2000 σχεδόν όλοι θα έχουμε πεθάνει απ' αυτό. Οταν ο Μπιζό έβγαζε το "Actuel", ο διευθυντής του "Νουβέλ Ομπσερβατέρ" είπε, "μας κάνατε να φαινόμαστε γέροι".

»Αυτό έγινε και με το "Κλικ", ξαφνικά μια νέα γενιά δημοσιογραφίας ανανέωσε τον ελληνικό τύπο. Μετά, το "Actuel" μπήκε στο Canal +, η τηλεοπτική δημοσιογραφία μπέρδεψε τη συνταγή, έφτασε η "αριστερά χαβιάρι", το χρήμα. Εδώ άρχιζε η νεοελληνική εποποιία της Μυκόνου και του Χρηματιστηρίου. Εγώ πήγα στην "Ελευθεροτυπία". Οταν ξαναγύρισα στο "Κλικ" το 1996, το "Actuel" έκλεινε, με τίτλο "στο επανιδείν". Δεν επέστρεψε ποτέ. Ο Μπιζό πέθανε το 2007. Είχαμε όλοι μεγαλώσει».

• Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, Κυριακή 3 Ιουλίου 2011