Η ΕΡΤ σε ιστορικό μεταίχμιο, με καταργήσεις και προσαρμογές

• Συρρικνώνεται, ενώ η απόφαση για αναστολή λειτουργίας της ΕΤ1 κλείνει έναν κύκλο
• Tης Ρουλας Καρακουση, Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 24/9/2011

Αν σε λίγες ημέρες συντονιστείτε στην ΕΤ1 και δείτε να προβάλλεται το σίριαλ του ΑΝΤ1 «Το καφέ της Χαράς» με υπότιτλους, προσαρμοσμένο για άτομα με προβλήματα ακοής, μην ξαφνιαστείτε. Το υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε το σχέδιο του υπουργού Επικρατείας Ηλία Μόσιαλου για «αναδιοργάνωση της ΕΡΤ», που ανάμεσα σε άλλα προβλέπει την κατάργηση / αντικατάσταση της ΕΤ1 από το prisma+ για ΑμΕΑ, το οποίο θα εκπέμπει πλέον και αναλογικά, μεταδίδοντας επιμορφωτικές εκπομπές, αλλά και σίριαλ των ιδιωτικών καναλιών. Την απόφαση θα κληθούν να επικυρώσουν με την ψήφιση της σχετικής τροπολογίας οι βουλευτές ενδεχομένως και την προσεχή εβδομάδα.


Σε μια περίοδο που στην Ευρώπη προχωράει η ψηφιακή μετάβαση, στη χώρα μας, που ακόμη αναμένει την αποσαφήνιση των όρων λειτουργίας των καναλιών στην ψηφιακή εποχή, η ΕΡΤ, που πρώτη εξέπεμψε ψηφιακά πιλοτικό πρόγραμμα, πισωγυρίζει. Αντί η ΕΡΤ να λειτουργήσει ως ατμομηχανή της δοκιμαζόμενης από την κρίση οπτικοακουστικής αγοράς, μεταδίδοντας πρωτόλειο πρόγραμμα, συρρικνώνει το πρόγραμμά της, καταργώντας την εναλλακτική επιλογή για τον τηλεθεατή που δεν αρέσκεται στα τουρκικά σίριαλ και στα ποικίλα ριάλιτι που θα μας κατακλύσουν στη νέα σεζόν.



Την όλη κατάσταση ενδέχεται να επηρεάσει η εφαρμογή της εργασιακής εφεδρείας για το 10% του μόνιμου προσωπικού (3.020 υπαλλήλων) και το 50% των 450 συμβασιούχων. Υπολογίζεται ότι με την εφαρμογή των προτάσεων του κ. Μόσιαλου, η ΕΡΤ θα εξοικονομήσει από το 2012 8,3 εκατ. ευρώ. Ωστόσο, καθώς η χρηματοδότησή της δεν προέρχεται από τον κρατικό προϋπολογισμό, όπως συμβαίνει με το Κανάλι της Βουλής, αλλά προέρχεται από το ανταποδοτικό τέλος, δεν υπάρχει προς το παρόν πρακτικό όφελος για την οικονομία και τον πολίτη. Σύμφωνα με την Πανελλήνια Ενωση Εργαζομένων στην ΕΡΤ (ΠΟΣΠΕΡΤ), που αντιδρά στην αναδιοργάνωση, η ΕΡΤ χωρίς το κλείσιμο της ΕΤ1 θα έχει στο τέλος του 2011 πλεόνασμα γύρω στα 60 εκατ. ευρώ.


Πέρα από τους αριθμούς, αξίζει να αναρωτηθούμε για την αναγκαιότητα ύπαρξης ενός καναλιού σαν την ΕΤ1, που, με όλες τις αδυναμίες της, έχει συμβάλει θετικά και θα μπορούσε να συμβάλει στο πολιτιστικό τοπίο της χώρας - ειδικά στους δύσκολους καιρούς που ζούμε.

AΠOΨH : Η εποχή των δύσκολων επιλογών

Του Πασχου Μανδραβελη
Σε μια κοινωνία άπλετων πόρων, έξι κρατικά κανάλια δεν είναι αρκετά. Ετσι, δίπλα στην ΕΤ1, στη ΝΕΤ, στην ΕΤ3, στο Πρίσμα +, στο Σινέ & Σπορ+ και στο Κανάλι της Βουλής θα έπρεπε να προσθέσουμε ένα κανάλι π.χ. μαγειρικής (ξέρετε πόσοι άνθρωποι ασχολούνται;), ένα κανάλι για τη φροντίδα των ζώων (για ανθρωπιστικούς λόγους, αν μη τι άλλο). Θα μπορούσαμε να έχουμε κι ένα κανάλι για κυβιστήσεις και στο τέλος της ημέρας να ψηφίζουν οι τηλεθεατές την καλύτερη τούμπα. Για όλα αυτά τα κανάλια θα μπορούσε βάσιμα να επιχειρηματολογήσει κάποιος για την αναγκαιότητα και την προσφορά τους. Η καλή μαγειρική κάνει υγιέστερους τους πολίτες και συνεπώς θα γλιτώσουμε λεφτά από το ΕΣΥ και ένα κανάλι για τη φροντίδα των ζώων θα ευαισθητοποιήσει πολλούς και όλοι θα ζήσουμε καλά και τα ζώα καλύτερα.


Μόνο που δεν ζούμε σε μια κοινωνία άπλετων πόρων. Αντιθέτως, έχουμε ένα χρεοκοπημένο κράτος και αλλοδαποί φορολογούμενοι πληρώνουν τα ήδη υπάρχοντα κανάλια. Συνεπώς, η ελληνική κοινωνία πρέπει να επιλέξει: ένα νοσοκομείο λιγότερο ή την ΕΤ1; Μια μονάδα κοινωνικής φροντίδας λιγότερη ή τις χαριτωμένες της εκπομπής «Escape»;


Η κατάσταση της οικονομίας, η ίδια η ζωή, δεν μας επιτρέπουν την πολυτέλεια της απάντησης «όλα τα παραπάνω». Εχει περάσει η εποχή των αλόγιστων δαπανών, οι οποίες στηρίζονταν στο δόγμα «λεφτά υπάρχουν». Είναι η εποχή των δύσκολων επιλογών. Θέλουμε έξι κανάλια και έκτακτες εισφορές ή θέλουμε λιγότερα κανάλια και ελάφρυνση του λογαριασμού της ΔΕΗ, διά του οποίου πλέον πληρώνουμε τα πάντα; Επιδόματα ή τη «Χάνα Μοντάνα» (ό,τι σειρά κι αν είναι αυτή).


Εκείνοι που ισχυρίζονται ότι είναι εφικτός ένας άλλος κόσμος, στον οποίο και ο σκύλος είναι εσαεί χορτάτος και η πίτα για πάντα ολάκερη, ή είναι ποιητές ή απλώς μας δουλεύουν. Οσο για το πολιτιστικό έλλειμμα που θα δημιουργήσει η απουσία της ΕΤ1, δεν έχουμε μόνο τον χρόνο να το αναπληρώσουμε αργότερα· θα μας απομείνουν επίσης ένας σκασμός κρατικά κανάλια για να το καλύψουν. Ορεξη για δουλειά να έχουν όσοι ανησυχούν.

AΠOΨH : Ρέκβιεμ για το κανάλι του πολιτισμού

Του Τασου Ψαρρα*
Η πρώτη φορά που άκουσα να γίνεται λόγος για πολιτιστικό κανάλι ήταν στη δεκαετία του ’80, όταν η Μελίνα, διερευνώντας τρόπους προβολής του ελληνικού πολιτισμού, σκέφθηκε να μετατραπεί η τότε ΕΡΤ2, που προέκυψε από συγχώνευση της ΥΕΝΕΔ, σε αμιγώς πολιτιστικό κανάλι. Η εποχή δεν ευνοούσε τέτοιες καινοτομίες και το σχέδιο δεν προχώρησε. Μετά τις εκλογές του 1993 η ιδέα επανήλθε, αλλά και πάλι δεν προχώρησε.


Γενικά τότε επικρατούσε η αντίληψη ότι η κρατική τηλεόραση ήταν λάφυρο του κόμματος που κυβερνούσε και αποκλειστικός της σκοπός να προβάλλει το κυβερνητικό έργο. Τα πράγματα άρχισαν να βελτιώνονται σταδιακά και ξαφνικά τα τελευταία χρόνια διαπιστώσαμε πως η ΕΤ1 κυριολεκτικά μεταμορφώθηκε σ’ ένα ιδιαίτερο και ανοιχτό κανάλι. Με πλούσια θεματολογία για τον πολιτισμό, τη σύγχρονη σκέψη, την οικολογία και τον σοβαρό αθλητισμό, ήταν μια εναλλακτική λύση για όσους δεν συμφωνούσαν με τη λογική των προγραμμάτων που επέβαλε ο ανταγωνισμός των περισσότερων ιδιωτικών.


Δεν γνωρίζω αν αυτό προήλθε από κάποια κεντρική επιλογή ή από τη συρρίκνωση του προϋπολογισμού της. Γιατί, γενικά ο πολιτισμός, αν και είναι το πολυτιμότερο αγαθό που διαθέτουμε, είναι δυστυχώς και το φθηνότερο. Αρκεί να κοιτάξει κανείς το ποσοστό στον προϋπολογισμό του υπουργείου Πολιτισμού. Παρ’ όλες τις δυσκολίες, η ΕΤ1 διατήρησε για μεγάλο διάστημα τη φυσιογνωμία της σαν ένα κανάλι που υπηρετούσε τον σκοπό μιας πολιτιστικής αναβάθμισης του κοινού.


Και, ξαφνικά, αποφασίστηκε με συνοπτικές διαδικασίες το κλείσιμό της. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις επιστρατεύονται οι στατιστικολόγοι και οι οικονομολόγοι. «Δεν είχε μεγάλη τηλεθέαση», ειπώθηκε από επίσημα χείλη. Ξέρετε, η ακροαματικότητα είναι ένα μέγεθος που διαμορφώνεται απ’ αυτούς που κατέχουν τα γνωστά «μηχανάκια». Αλλά μας δεσμεύουν όλους. Αν το παθητικό κοινό που αποθεώνει τις παρουσιάστριες της πρωινής και μεσημεριανής αποχαύνωσης καλείται να κρίνει τις φωνές των ποιητών, το αποτέλεσμα μου φαίνεται λογικό. Εφόσον όμως αυτή είναι η πραγματικότητα (αν και αμφιβάλλω), τότε ίσα ίσα που πρέπει να διατηρηθεί με κάθε τρόπο η ΕΤ1, για να μπορέσει να ανεβάσει το επίπεδο του λαού μας. Δεν νομίζω πως κάποια κυβέρνηση επιθυμεί αποχαυνωμένους πολίτες.
Επιπλέον, αυτά τα ποσοστά είναι αναστρέψιμα, όπως απέδειξε ο «Καρυωτάκης», η τελευταία δραματοποιημένη μου σειρά, που το πρώτο της επεισόδιο (Ιανουάριος 2009) σημείωσε μερίδιο 11% και το τελευταίο της 7% όταν η μέση τηλεθέαση του σταθμού ήταν περίπου 1,3%. Η περίοδος προβολής της σειράς ήταν άκρως αντιτηλεοπτική (Πάσχα, ευρωεκλογές, θερινές διακοπές κ.λπ.) και όμως ακόμα και στις επαναλήψεις έφτανε το 6%, ενώ γύρω στα 6.000 επαινετικά σχόλια πανεπιστημιακών, μαθητών, φοιτητών και πολλών άλλων αναρτήθηκαν στο Διαδίκτυο.
Ολο αυτό το υλικό το έστειλα στη διοίκηση της ΕΡΤ για να εξαχθούν συμπεράσματα. Δεν νομίζω να το πρόσεξε κανείς...
* Ο κ. Τάσος Ψαρράς είναι σκηνοθέτης.