Σάββατο 22 Σεπτεμβρίου 2012

Η ανακατάληψη της ΕΡΤ


  • Χειλάς Νίκος, ΤΟ ΒΗΜΑ: 18/09/2012

Η καλή είδηση: Η ΕΡΤ δεν κινδυνεύει να μετατραπεί «σε νέα ΥΕΝΕΔ χαμηλής ποιότητας», όπως φοβάται ο Αλέξης Τσίπρας. Οι απόστρατοι αξιωματικοί δεν έχουν καταλάβει θέση ούτε στο διοικητικό συμβούλιο, ούτε στη Διεύθυνση ειδήσεων της εταιρίας. Χωρίς αυτό πάλι να σημαίνει αυτόματα υψηλότερη ποιότητα. Η κακή είδηση: Το «μαγαζάκι» ξανάγινε κομματικό. Όχι ακριβώς όπως τις προηγούμενες δεκαετίες: Η διεύθυνση του δεν είναι πλέον μονοκομματική, αλλά μοιρασμένη στα τρία κυβερνητικά κόμματα ανάλογα περίπου με την εκλογική τους δύναμη. Αντίστοιχο είναι και το μερίδιό τους στα δελτία ειδήσεων.
Η εικόνα που προσφέρεται έτσι είναι τόσο αξιοθρήνητη, που να αναπολεί κανείς σχεδόν με νοσταλγία τον «μακρύ χειμώνα της αναρχίας» του 2011-2012, όταν κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του Λουκά Παπαδήμου επικρατούσε - αποτέλεσμα της αλληλοεξουδετέρωσης των κομμάτων εξουσίας - η επίφαση μιας άτυπης αποκομματικοποίησης.
Αυτό ήταν σε πρώτη γραμμή καλό για τους δημοσιογράφους, που άρχισαν - για πρώτη φορά στην ιστορία της ΕΡΤ - να εκφράζονται πιο ελεύθερα στη δουλειά τους. Με αποτέλεσμα, ο σταθμός να κερδίσει το ενδιαφέρον πολλών θεατών και κατά ακολουθία, πόντους έναντι των ιδιωτικών ανταγωνιστών του.
Μόνο που αυτό ήταν και η αιτία πολλών ψευδαισθήσεων. Παράδειγμα, η άποψη του τότε διευθυντή ειδήσεων Γιώργου Κογιάννη, ότι κατέστησε «αμερόληπτο» το σταθμό χάρη στις ίδιες ευκαιρίες που έδινε στα κόμματα για να παρουσιάσουν τις θέσεις τους. Ή, ακόμα δραστικότερα, η πρόσφατη δήλωση του κ.Τσίπρα, ότι «η ΕΡΤ ήταν και είναι ανταγωνιστική προς τα ιδιωτικά μέσα ενημέρωσης ακριβώς γιατί είχε αυτό το χαρακτήρα του πλουραλισμού και της έγκυρης και πλουραλιστικής ενημέρωσης».
Οι δηλώσεις αυτές προδίδουν τη σύγχυση που επικρατεί ακόμα και στην εκσυγχρονιστική Αριστερά: Ότι τα Μέσα Ενημέρωσης δεν υπάρχουν για να υπηρετούν εξίσου και αμερόληπτα τα κόμματα, αλλά για να βρίσκονται απέναντι τους - πληροφορώντας το κοινό αποκλειστικά από τη δική τους σκοπιά και ασκώντας τη δέουσα κριτική στα πεπραγμένα τους. Και ότι αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τη δημόσια τηλεόραση, που θα έπρεπε, εξ αντικειμένου, να είναι απαλλαγμένη από τις σκοπιμότητες των ιδιωτικών καναλιών και των ιδιωτικών κέντρων εξουσίας που υπηρετούν.  Χώρια που τα κόμματα και η κυβέρνηση δεν αποτελούν καν εκ προοιμίου πρώτη προτεραιότητά τους, αλλά μόνο μία από τις πολλές, και δη, ενίοτε, μία υποδεέστερη.
Καθίσταται λοιπόν φανερό, ότι για να γίνει επιτέλους «σωστή» η ΕΡΤ θα πρέπει να αποκτήσει δυο βασικά πράγματα: τη θεσμική και δημοσιογραφική της ανεξαρτησία.
Η θεσμική ανεξαρτησία θα μπορούσε να επέλθει αμέσως με μια μονοκονδυλιά: Με την υπογραφή του αρμόδιου υπουργού κάτω από το κείμενο ενός νόμου, που θα θεσπίζει την απαγόρευση κάθε κυβερνητικής και κομματικής ανάμιξης στα εσωτερικά της. Υπογραφή, που θα κόβει, κυριολεκτικά, με το μαχαίρι κάθε ανάμιξή του υπουργού, της κυβέρνησης, της Βουλής και των κομμάτων στα εσωτερικά και την τύχη του σταθμού.
Παράλληλα, η ΕΡΤ πρέπει να αποδοθεί στους συντελεστές της: τους εργαζόμενους σε αυτήν στο πλαίσιο ενός μοντέλου αυτοοργάνωσης που θα είναι ανοικτό στην κοινωνία και θα έχει την οικονομική στήριξη του δημοσίου. Επίσης ανεξάρτητες Αρχές θα φροντίζουν στη συνέχεια για την εποπτεία των οικονομικών και της λειτουργίας της, καθώς και για τη διατήρησή της στην αντίπερα όχθη της εξουσίας.   
Η κατάκτηση της δημοσιογραφικής ανεξαρτησίας είναι δυσκολότερο πράγμα - αυτή είναι θέμα παιδείας και αυτογνωσίας, που δεν τις έχουν, ή και δεν θέλουν να τις έχουν, πολλοί δημοσιογράφοι. Όπως και να είναι όμως, εναπόκειται σε αυτούς να την αποκτήσουν, κάνοντας τα δικά τους στραβοπατήματα και λάθη - και όχι εκείνα που τους υπαγορεύουν όσοι θέλουν να τους διατηρούν ως «παπαγαλάκια».
Μια τέτοια απεξάρτηση θα αποτελούσε την πιο ανέξοδη και συγχρόνως πιο ριζοσπαστική μεταρρύθμιση που έγινε ποτέ στο δημόσιο τομέα - σε μια εποχή που έχει μαλλιάσει η γλώσσα των εκπροσώπων της κυβέρνησης να λένε, πόσο ζωτική και αναγκαία είναι η προώθηση των πιο «ανατρεπτικών» μεταρρυθμίσεων.
Το ότι δεν γίνεται το βλέπουμε στις νέες δεκάδες των «φυτευτών» και «σιτευτών» των κομμάτων, που κατακλύζουν τα επιτελικά πόστα της ΕΡΤ.
Και το ότι δεν πρόκειται να γίνει, είναι αυτονόητο: Τυχόν πραγμάτωσή της θα άνοιγε την όρεξη και σε άλλους φορείς του δημοσίου και όχι μόνο. Απεξάρτηση από τον έλεγχο των κομμάτων; Ανεξαρτησία; Αυτοοργάνωση; Μα αυτό δεν το θέλουν με τίποτα οι δανειστές μας, θα απαντούσαν με φρίκη στα μάτια οι εκπρόσωποι της κυβέρνησης. Το ότι δεν το θέλουν και οι ίδιοι, εξυπακούεται επίσης. Δεν χρειάζεται να το πουν φωναχτά: Η «ανακατάληψη των ΔΕΚΟ», για να παραφράσουμε μια φράση του Αντώνη Σαμαρά, ιδίως από τα «χρυσά παιδιά» της Νέας Δημοκρατίας, βοά από μόνη της. Η ΕΡΤ είναι το καλύτερο παράδειγμα γι' αυτό - βούκινο στη διαπασών.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου